Kıdem ve İhbar Tazminatı Hesaplama

Kıdem ve ihbar tazminatına kimler hak kazanır?

Kıdem tazminatı için aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış olmak ve iş sözleşmesinin kanunda sayılan yollardan biriyle sona ermesi gerekir (1475 sayılı İş Kanunu m.14). İşverenin haklı bir neden olmadan veya geçerli nedenle feshi, işçinin haklı nedenle feshi (örneğin ücretin ödenmemesi, sigorta primlerinin eksik yatırılması), muvazzaf askerlik, emeklilik veya emeklilik için gereken yıl ve prim gün şartının doldurulması, kadın işçinin evlilikten itibaren bir yıl içinde ayrılması ve işçinin ölümü bu hâllerdendir. Haklı bir neden olmadan istifa eden ya da ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırı davranışı nedeniyle işten çıkarılan işçi, kural olarak kıdem tazminatı alamaz.

İhbar tazminatı ise belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden tarafın, kanundaki bildirim sürelerine uymadığı hâlde karşı tarafa ödediği tazminattır (4857 sayılı İş Kanunu m.17). Bildirim süreleri kıdeme göre değişir: altı aydan az çalışmada iki hafta, altı ay ile bir buçuk yıl arasında dört hafta, bir buçuk yıl ile üç yıl arasında altı hafta, üç yıldan fazla çalışmada sekiz haftadır. İhbar tazminatı için bir yıl çalışma şartı yoktur. Bu araç, işverenin bildirim süresi vermeden yaptığı fesihlerde işçinin alacağını hesaplar; işçinin istifa ederken bildirim süresine uymaması hâlinde işverene ihbar tazminatı ödemesi gerekebileceğini de hatırlatalım.

Hesaplamada dikkat edilmesi gerekenler

• Giydirilmiş ücret: Brüt ücrete; düzenli ödenen yemek, yol, yakacak yardımı, düzenli prim ve ikramiyeler eklenir. Yıllık ödenen ikramiyeyi “yıllık” seçerek girerseniz araç aylığa çevirir.
• Tavan: Kıdem tazminatında aylık esas ücret, sözleşmenin sona erdiği tarihteki tavanla sınırlanır. İhbar tazminatında tavan uygulanmaz.
• Hizmet süresi: Araç, giriş ve çıkış günlerini dahil ederek yıl, ay ve gün hesaplar. Aynı işverenin farklı işyerlerindeki çalışmalar ile önceki dönemlerde tazminatı ödenmemiş çalışmalar birleştirilebilir; bu durumda giriş tarihini ilk işe başlangıç olarak girin.
• Net tutar: Kıdem tazminatından yalnızca damga vergisi kesilir. İhbar tazminatında gelir vergisi, yıl içindeki toplam kazancınıza göre değişen dilimden hesaplanır; asgari ücret istisnası gibi indirimler bordroya göre sonucu değiştirebilir.
• Ödenmiş tutarlar: İşverenin daha önce kıdem tazminatı ödediği dönemler veya avans olarak ödenen tutarlar ayrıca düşülmelidir.

Örnek hesaplama

01.03.2019’da işe başlayan, 31.08.2026’da işveren tarafından bildirim süresi verilmeden işten çıkarılan bir işçinin son brüt ücreti 45.000 TL, düzenli yemek ve yol yardımı aylık 5.000 TL olsun.

1. Hizmet süresi: 7 yıl 6 ay 0 gün (giriş ve çıkış günleri dahil).
2. Giydirilmiş aylık brüt ücret: ₺45.000,00 + ₺5.000,00 yan hak = ₺50.000,00.
3. Giydirilmiş ücret kıdem tavanının (₺73.729,87) altında; hesap giydirilmiş ücret üzerinden yapıldı.
4. Kıdem: ₺50.000,00 × (7 + 6/12 + 0/365) = ₺375.000,00 brüt.
5. Kıdem tazminatından yalnızca damga vergisi (binde 7,59) kesilir: ₺2.846,25.
6. İhbar süresi: 8 hafta (56 gün). İhbar: ₺50.000,00 / 30 × 56 = ₺93.333,33 brüt (tavan uygulanmaz).
7. İhbar tazminatından gelir vergisi (%15, seçtiğiniz dilim) ve damga vergisi kesilir: ₺14.000,00 + ₺708,40.

Bu örnekte kıdem tazminatı brüt ₺375.000,00 (net ₺372.153,75), ihbar tazminatı brüt ₺93.333,33(%15 gelir vergisi dilimiyle net ₺78.624,93) olur. Toplam net tutar yaklaşık ₺450.778,68 olarak hesaplanır.

Hesapladıktan sonra

İşçilik alacaklarında dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. İşe dönmek istiyorsanız fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmanız gerekir. İlk adımlar için İşten Çıkarıldım rehberine, uyuşmazlığınızın kapsamı için Arabuluculuk Zorunlu mu? aracına, genel bilgi içinkıdem tazminatı yazımıza ve iş hukuku sayfamıza bakabilirsiniz. Görüşmeye bordrolarınızı, SGK hizmet dökümünüzü ve fesih bildirimini getirmeniz değerlendirmeyi kolaylaştırır; bunun içinbelge kontrol listesini kullanabilirsiniz.