Evlilik İzni Nedir? Kaç Gündür?

Evlilik izni, çalışanın evlenmesi nedeniyle kanunen kullanabileceği ücretli mazeret iznidir. Özel sektörde çalışan işçiler için süre 3 gün, devlet memurları için 7 gündür. İzin süresince ücret ödenir; işveren bu günleri yıllık izinden düşemez.

İşçiler İçin Evlilik İzni Kaç Gün?

4857 sayılı İş Kanunu'nun ek 2. maddesine göre işçiye evlenmesi hâlinde üç gün ücretli izin verilir. Aynı madde evlat edinme ve yakınların ölümü için de 3 gün, eşin doğum yapması hâlinde ise 10 gün ücretli izin öngörür.

Dikkat edilmesi gereken nokta şudur: İş Kanunu'nda izin sebebi olarak yalnızca işçinin kendi evliliği sayılmıştır. İşçinin çocuğunun evlenmesi kanunda sayılmadığından, bu durumda izin hakkı ancak iş sözleşmesinde, işyeri yönetmeliğinde veya toplu iş sözleşmesinde bir hüküm varsa doğar.

Memurlar İçin Evlilik İzni Kaç Gün?

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 104. maddesinin (B) fıkrasına göre memura, isteği üzerine kendisinin veya çocuğunun evlenmesi hâlinde yedi gün izin verilir. Memurlarda çocuğun evliliği de kapsamdadır. Bunun dışında amir, yıl içinde toptan veya bölümler hâlinde on güne kadar ayrıca mazeret izni verebilir (m.104/C).

Evlilik İzni Ne Zaman Kullanılır?

Kanun, iznin evlenme sebebiyle verileceğini söyler ancak başlangıç gününü ayrıca belirlemez. Uygulamada izin, resmî nikâh tarihiyle bağlantılı olarak, nikâh gününü kapsayacak veya onu izleyecek şekilde kullanılır. Kanunda iznin aylar sonra ya da parça parça kullanılabileceğine ilişkin bir düzenleme yoktur. Hukuki ihtilafı önlemek için tarihlerin işverenle önceden ve yazılı olarak netleştirilmesi yerinde olur.

Süre kanunda "gün" olarak belirtilmiştir. İznin hafta sonuna veya genel tatile denk gelmesi hâlinde uzayıp uzamayacağı kanunda ayrıca düzenlenmemiştir; uygulamada süre çoğunlukla takvim günü olarak sayılır. Sözleşmede daha lehe bir hüküm varsa o uygulanır.

Evlilik İzni Uzatılabilir mi?

Kanuni 3 günlük süreyi işveren tek taraflı olarak kısaltamaz. Daha uzun bir izin ise ancak şu yollarla mümkündür:

• İş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesinde daha uzun evlilik izni öngörülmesi,
• İşçinin hak kazandığı yıllık izninin evlilik izniyle birlikte kullanılması (tarihler işverenle birlikte belirlenir),
• İşverenle ayrıca izin konusunda anlaşılması.

Örnek durum (temsilidir): Cuma günü nikâhı olan bir işçi, 3 günlük evlilik iznini nikâh gününden başlatmak ve ardından 10 günlük yıllık iznini kullanmak için işverene yazılı başvuruyor. İşveren tarihleri onaylıyor. Evlilik izni ücretli olarak kullanılıyor ve yıllık izin hakkından düşülmüyor; yıllık izinden ise yalnızca kullanılan 10 gün düşülüyor.

Evlilik İzninin Koşulları

• Her evlilik için ayrı hak: Kanunda sınır yoktur; çalışan her evliliğinde bu izinden yararlanabilir.
• Kıdem şartı yoktur: Yıllık izinden farklı olarak, evlilik izni için belirli bir süre çalışmış olmak gerekmez.
• Belge: İşveren evliliği gösteren belgeyi isteyebilir. Evlenme belgesi veya nüfus kayıt örneği genellikle yeterlidir.
• Ücret: İzin ücretlidir. İzin günleri için ücret kesilemez ve bu günler yıllık izne mahsup edilemez (4857 m.56).

Evlilik İzni Dilekçesi Örneği

Kanun izin talebi için özel bir şekil öngörmez. Yine de yazılı başvuru, ileride ortaya çıkabilecek bir anlaşmazlıkta ispat kolaylığı sağlar. Aşağıdaki metin işçiler için örnek olarak kullanılabilir:

[İŞYERİNİN ADI] İnsan Kaynakları Birimine

…/…/… tarihinde evlenecek olmam nedeniyle, 4857 sayılı İş Kanunu'nun ek 2. maddesi uyarınca …/…/… – …/…/… tarihleri arasında 3 (üç) gün ücretli evlilik izni kullanmak istiyorum. Nikâh tarihini gösteren belge ektedir.

Gereğini bilgilerinize arz ederim.

Ad Soyad / Görevi / İmza / Tarih

Memurlar aynı metni "657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 104. maddesinin (B) fıkrası uyarınca 7 (yedi) gün" şeklinde düzenleyebilir.

Sık Sorulan Sorular

Yalnızca düğün veya dinî nikâh için evlilik izni alınabilir mi?

Kanundaki "evlenme" ifadesi resmî evlenmeyi ifade eder. Bu nedenle genel kabule göre izin hakkı, resmî nikâh ile doğar. Resmî nikâh ile düğün farklı tarihlerdeyse, iznin hangi tarihe denk getirileceği işverenle konuşulmalıdır; sözleşmede daha lehe bir hüküm varsa o uygulanır.

Deneme süresindeki işçi evlilik izni kullanabilir mi?

Evet. Ek 2. madde, yıllık izinden farklı olarak belirli bir kıdem şartı aramaz. Kısmi süreli çalışan işçiler de, tam süreli çalışanlardan farklı işleme tabi tutulamayacakları için bu izinden yararlanır (4857 m.13).

Memurun çocuğu evlenirse izin kaç gündür?

Memura çocuğunun evlenmesi hâlinde de isteği üzerine 7 gün izin verilir (657 m.104/B). Aynı durumda özel sektörde çalışan bir işçinin kanuni izin hakkı yoktur; işçi yıllık izninden kullanabilir veya işverenle anlaşabilir.

İşveren Evlilik İzni Vermezse

Evlilik izni kanuni bir haktır. İzin kullandırılmaz veya izin günleri için ücret kesilirse işçi bu ücreti talep edebilir. İşçi alacaklarında dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Ücret alacaklarında zamanaşımı süresi 5 yıldır (4857 m.32). Hak kaybı yaşamamak için sürecin başında bir iş avukatından bilgi almak faydalı olabilir.

Yakın bir aile üyesinin kaybı hâlinde kullanılan izin için ölüm izni yazımıza bakabilirsiniz.

Bu konuda hukuki destek almak için büromuzla iletişime geçebilirsiniz.